Makaleler

Yaşlara Göre Oyuncak Seçimi

Yaşlara Göre Oyuncak Seçimi

Çocuk oyunları ve oyuncakları; yaş ve cinsiyete göre farklılıklar gösterse de ( kız çocuklarının ağırlıklı olarak bebeklerle ve ev eşyalarıyla, erkek çocukların ise arabalar, tamir aletleri ve spor malzemeleriyle oynadıkları görülür.) zaman zaman ayrım yapmaksızın her oyuncakla oynarlar. Bu nedenle oyuncak seçiminde ilk belirleyici olan ailelerin, göz önünde bulundurması gereken bazı noktalar vardır.

  • Çocuklar, doğdukları andan itibaren, şekil, renk ve sese karşı duyarlıdırlar. Bu nedenle ilk aylarda seçeceğiniz oyuncaklar, çocuğunuzun görsel ve işitsel duyularını geliştirecek özelliklerde olmalıdır.
  • 18 aya kadar olan çocuğunuz için; kırılmayan, emniyetli, yıkanabilir, küçük parçalar içermeyen, boyası çıkmayan nitelikte oyuncaklar seçmelisiniz.
  • 1.5 yaşındaki çocuğunuz, artık çevresiyle daha ilgili olduğundan keşfetme ve araştırma merakı artmıştır. Bu nedenle 18 aydan itibaren çocuğunuz için Legolar ve büyük parçalardan oluşan yap-boz oyuncaklar çok yararlı olacaktır.
  • 1.5 yaşında yürüme becerisini de kazandığı için, çekerek götürebileceği, tekerlekli her tür oyuncak; araba, kamyon ve parçalardan oluşan trenleri seçebilirsiniz. Bunlar çocuğun toplum hayatında gördüğü araçları sembolize etmesi bakımından da ayrı bir önem taşır.
  • Tüylü, yumuşak bebek ve hayvan figürleri ile toplar, çocukların yaşına göre oynamaktan çok zevk aldığı oyuncaklardır.
  • Her yaş için önerilen en önemli oyun malzemesi ise “su ”dur. Küçük yaşlarda, mutlaka kontrol altında olmak koşuluyla suyla oynamasına izin vermek ve bunu için ortam hazırlamak çocuğunuzun dokunma duygusunu geliştirdiği gibi mutluluk verici bir oyun aracıdır da. Su ile oynamak, çocuğunuzun uzun süreli olarak dikkatini toplamasını, hırçınken sakinleşmesini sağlar.
  • 2 yaşından itibaren oyun malzemesi olarak, suyla birlikte kum ve hamur da önerilir. Kum, top havuzları ya da suyla doldurulmuş kaplar, çocuğunuzun hem fiziksel hem de zihinsel gelişimini destekler ve özgüven kazanmasına yardımcı olur.
  • 3 yaşından itibaren çocuklar bazı kurallı oyunları oynamaya başlar. Belli sıralarla, belli kurallara uyulması gereken basit oyuncaklar çok ilgisini çeker. Tamir aletleri, parçaları birleştirerek kendi kendine yapabileceği blok oyuncaklar, bu niteliklerde oyuncaklardır.
  • Oynayacağı oyuncağın renk ve şekil seçimi konusunda, çocuğunuzun zevkini ve isteklerini mutlaka dikkate alın!
  • 4 yaşındaki çocuklar yaratıcı oyunlardan keyif alır. Bu yaş grubunda çocuklar renk ayrımları yapabilir. Parmak boyaları, tebeşirler, boncuklar, oyun hamurları kullanabilecek ince motor hareket kabiliyetine sahiptir. Aynı zamanda bir ürün ortaya çıkarmaktan mutluluk duyar.
  • Scooter, top, basket potası, bebekler, doktor gereçleri ilgisini çeker. 4 yaşındaki çocuklar itfaiye, polis, yarış arabaları, ambulans, kamyon, uçak, tren gibi oyuncaklarla oynar. Oyun evi ve içi için kullanılabilecek eşyalar, mutfak gereçleri, bebekler ve bebek kıyafetleri ile oynar. Masal kahramanları, anne, baba olarak kullanılabilecek figürler, yaşına uygun parça sayısında puzzller, oyun hamurları ilgi alanına girer. 4 yaşındaki çocuklar kâğıtlar, boncuklar, çubuklar, pullar, boyalar gibi sanat malzemeleri, ritim aletleri, labirentler, fark bulma, eşleştirme gibi yaşa uygun aktivite kitapları ile de oynar.
  • 5 yaşındaki çocukların çevreye ilişkin merak ve öğrenme isteklerinin fazladır. Bu yaş grubu çocukların ilgisini basit kuralları olan, şansa dayalı masa oyunları çekebilir. Bu yaş grubu çocuklar, 4 yaş için belirtilmiş tüm oyuncaklarla da oynayabilir. Bu oyuncaklara ek olarak 5 yaşa uygun büyüteç, robotlar, mikroskop, dürbün gibi bilim ve deney setleri, bisiklet, atlama ipi, çocuk fotoğraf makinesi, çocuk bilgisayarı ve masa oyunları da ilgisini çeker.
Ailelere Öneriler
  • Çocuklar için aslında her şey oyuncaktır. Bu nedenler illa para vererek oyuncak astın almanız gerekmez.
  • Biraz yaratıcılığınızı kullanarak üretebileceğiniz her şey mükemmel bir oyuncak olabilir.
  • Tuvalet kâğıdı ruloları, boş kutular, makaralar, plastik mutfak eşyaları, küçük kaçıklar da harika oyuncaklardır. Üstelik hepinizin de çok iyi bildiği gibi çocuklar, kucak dolusu paralar ödenerek alınmış oyuncaklara değil, bu tarz eşyalarla oynamaya bayılırlar. Bir araştırmaya göre çocukların hazır bir oyuncağa gösterdikleri ilgi tam 90 saniyedir. Çünkü her şeyiyle hazır bir oyuncakta keşfedeceği, araştırıp karıştıracağı fazla bir ley yoktur. Bu nedenle oyuncak alırken, daha basit, yapıp bozabileceği ve yeniden inşa edeceği oyuncakları seçmeni yararlı olacaktır.
  • En basit görünen ama çocuğa kattıkları açısında ciddi faydaları olan oyuncaklar ise; kum ve sudur. Çocuğunuz, bir kap suyla saatlerce oyalanabilir ve bundan mutluluk duyar.
  • Yaşı kaç olursa olsun kitaplar, okumayı sevmesi ve göz aşinalığı oluşturulması bakımında çok etkilidir.
  • Oyuncak alırken; içerdiği malzemelerle, üretiminde kullanılmış maddelere, boyasının çıkıp çıkmadığına da mutlaka dikkat ediniz.
  • Çocuğunuzun, oyuncakla oynarken her zaman sizin gözetiminizde olmayacağını düşünerek; zarar verici, kesici ve küçük parçalar içeren oyuncakları, erişemeyeceği yerlerde saklayın ya da hiç eve sokmayın!
  • El ve parmak kaslarını güçlendiren hamurlar, çocuğunuzu oyunun içine aktif olarak katacağından büyük yarar sağlar.
  • Oyuncağın üretiminde kullanılan maddelerin yanıcı, parlayıcı özellikler taşımaması bir oyuncak olması gerektiğidir, ailelerin kendi isteklerine yönelik değil.
  • Bir çocuk için bir oyuncağa kaç para verildiği ya da nerenden alındığı ve markası hiçbir şey ifade etmez. Çocuk oyuncakla severek oynamalıdır. Eğer istenirse her şey oyuncak olabilir, hatta satın alınan diğerlerine göre daha yararlı bile olabilir bütün gereken; biraz yaratıcılık ve dikkattir.
  • Oyuncak bir çocuk için yaşamsal ihtiyaçlar kadar önemlidir. Çocuğunuz, oyun ve oyuncaklar aracılığıyla gerek hayata hazırlanır. Doğru oyuncak seçimi, ancak çocuğunuzun kişilik özelliklerini, zekâ düzeyini, fiziksek yapısını ve ilgi alanlarını doğru saptamak yoluyla mümkündür.

Gülşen Yıldırım
Uzm. Pedagog

Kaynak; (12th July 2011, Tns tarafından yayınlandı.)

FACEBOOK

GOOGLE+