Makaleler

Çocuk İstismarı

Çocuk İstismarı

Çocuğun bilişsel, fiziksel ve duygusal gelişiminin yanında cinsel gelişimi de doğal ve dikkat edilmesi gereken hassas bir süreçtir. Çocuk vücudunun farkına vardığı andan itibaren, cinsel kimliğini de keşfetmeye başlar. Bu süreçte diğer eşzamanlı süreçlerde olduğu gibi aileye büyük bir rol düşer. Çocuğun 2 yaş civarı artık anlamlı ve anlaşılır konuşmasıyla birlikte diğer şeyleri öğrenirken; vücut uzuvlarını da öğrenmeye başlar, tanır ve isimlerini bilir. Burada aileye düşen sorumluluk çocuğun bu uzuvlarını tanımasına yardımcı olmak ve nerelerinin özel olduğunu, korunması gerektiğini kavramasını sağlamaktır. Göz, kulak, burun gibi “özel bölgelerinin” de adları öğretilmeli. Bu bölgelerin anatomik olarak doğru isimlerinin öğretilmesi önemlidir. Çünkü “takma” veya “oyun” isimler kullanılması çocuğun bir sorun yaşadığında yetişkinlerle doğru anlaşabilmesi ve sorunun net bir şekilde dile getirmesi gerekir. "Bedenimiz özeldir, oyun oynamak için kullanmayız ve başkalarının da bedenimizle oyun oynamasına izin vermemeliyiz." gibi bir ifadeyle başlayabilirsiniz. Yanı sıra, çocuğunuza iyi ve kötü dokunuştan bahsedebilirsiniz. Kendini iyi hissettiren dokunuşun üzerine odaklanarak; başkasına dokunmasının - başkası tarafından dokunulmanın ve birine sarılmanın - birinin ona sarılmasının bir sevgi işareti olduğunu fakat bazı dokunuşların onu rahatsız edebileceğini, kendisini kötü hissettirebileceğini anlatın. Eğer bunu engelleyemiyor ve bir sır olarak saklanması isteniyorsa bunun yanlış olduğunu, bir büyüğe gelip söylemesi gerektiğini de anlatın. Çocuğa bedeninin sınırlarının kendi elinde olduğunu, “dur” ve “hayır” kavramlarını bu sınırlarının ihlalinde kullanması gerektiği öğretilmelidir. Çocuğunuza, “Seninle vücudunun özel bölgeleri ve bunları nasıl koruyacağın hakkında konuşmak istiyorum. Eğer sende istersen. Sana bunları anlattıktan sonra çok daha güçlü olacaksın. Hepimizdeki gibi senin de vücudunda bazı özel bölgelerin var. Bunlar iç çamaşırlarının kapattığı yerler ve buralarına güvenmediğin kişilerin dokunmasına ‘hayır’ diyebilirsin. Bazen bazı kişiler, bu kim olursa olsun, sana dokunabilirler ve bu eğer seni rahatsız, üzgün veya garip hissettirirse ‘hayır, dokunma’ de. Sonra da gel bunu bana veya güvendiğin bir büyüğüne anlat, olur mu? Böylece biz hem seni koruyabiliriz hem de o yetişkine senin ne kadar üzüldüğünü ve bir daha yapmaması gerektiğini söyleriz.” Gibi bir konuşma yapabilirsiniz.

Bütün bu konuşmaların yanında söylediğimiz sözler ile yaptığımız davranışların uyumlu olması gerekmektedir. Ebeveynleri veya büyükleri olarak onları sevmek, mıncıklamak, gıdıklamak, zorla öpmek sevgimizi belli ettiğimiz anlamına gelse de; çocuğunuza öğrettiniz “bedenine zorla dokunulmasına izin ver, dur, hayır” gibi eğitimler yaptığımız bu davranışlarla çelişir. Bir yandan bunu öğretirken bir yandan istemediği halde mıncıklamak çocuğun bedenine olan saygısını kazanmasında problem oluşturur. Çocuk izin verdiği müddetçe ona bu tarz eylemlerde bulunulmalı, bedenine olan hâkimiyeti ve saygısı da bu şekilde kazandırılmalıdır. Bu da her şey olduğu gibi ebeveynlerin sorumluluğunda oluşur.

Çocuğunuzun istismar mağduru olduğunu olduğunda şüpheleniyorsanız semptomların tümü aniden ve başka bir açıklama olmaksızın (hastalık, ailede sorun-boşanma, taşınma, ölüm vb.) ortaya çıkmış olması gerekmektedir. Ayrıca bunlardan biri değil birkaçının birden gözlenmesi gerekir. Aşağıdaki belirtiler uzmanların listelediği ve mağdurlarda ortaya çıkan semptomlardır.

Eğer çocuğunuz istismara maruz kaldıysa fiziksel, duygusal ve davranışsal belirtileri;
  • Genital bölge veya ağız çevresinde ağrı, renk değişimi, kanama
  • Tuvalet yaparken birden çok kez rastlanan ağrı
  • Tuvalet eğitimi ile alakasız alta kaçırma
  • Geceleri uyku sorunları, kâbuslar
  • Öfke patlamaları
  • Öfke patlamaları
  • Kendine zarar verme davranışları
  • Evden ya da okuldan kaçma
  • Yaşının gerisinde bazı davranışlara dönüş (tuvalet eğitimli bir çocuğun yatak ıslatması gibi)
  • Yemede değişim (azalma veya çoğalma)
  • Çocuğun normalinin dışında içe kapanıklık veya huysuzluk
  • Cinsel organlar hakkında yaşının ötesinde ani bilgi veya tanım artışı (yeni argo kelimeler gibi)
  • Oyuncakları ile oynarken yaşının ötesinde bilgide cinsel hareketler ile oynaması

Çocuğunuzun istismar mağduru olduğunu olduğunda şüpheleniyorsanız semptomların tümü aniden ve başka bir açıklama olmaksızın (hastalık, ailede sorun-boşanma, taşınma, ölüm vb.) ortaya çıkmış olması gerekmektedir. Ayrıca bunlardan biri değil birkaçının birden gözlenmesi gerekir. Aşağıdaki belirtiler uzmanların listelediği ve mağdurlarda ortaya çıkan semptomlardır.

Gülşen Yıldırım
Uzm. Pedagog

FACEBOOK

GOOGLE+